نام های دیگر: اسپند – حَرمَل – حُرمَل – سداب وحشی – سداب مزروع – فیجن – سپند
فارسی: اسفند عربی: حَرمَل(حُرمَل) فرانسه: Harmale انگليسي: Wild rve نام علمي: Peganum harmala

مشخصات
گیاهی است از خانواده Zygophyllaceae و در بعضی منابع آن رادر خانواده Rutaceae قرار می‌دهند. علفی و چند ساله، ارتفاع آن کم و ظاهرا شبیه سداب است. این گیاه در مناطق مدیترانه‌ای شمال آفریقا، ترکیه، سوریه می‌روید. در ایران نیز در حاشیه کویر راه تهران قم، اصفهان، تهران، قزوین، در رستم آباد، رودبار، اطراف کرج، بوشهر، ازنا، جاده تفرش و بعضی نواحی دیگر به طور خودرو دیده می‌شود. این گیاه معمولا در اراضی بایر می روید.
قسمتهای مورد استفاده: دانه، برگ و ریشه، که البته بیشتر دانه مورد استفاده دارد.

ترکیبات شیمیایی
دانه اسفند دارای الکولوئیدهائی نظیر: هارمین، هارمالین، هارمالون است. هارمالین از نظر درمانی دارای اثر نیرو دهنده سیستم مرکزی اعصاب و ماده‌ای سمی است.

از دیدگاه حکمای طب سنتی ایران
طبیعتیش در موم گرم و در دوم خشک است. ضد انگل و خواب آور است، مدر حیض (خون عادت ماهانه) می باشد، لطیف و جالی سینه و شش از رطوبت لزج است، سستی کمر که از شهوت رانی زیاد باشد را درمان می کند، از احتلام (انزال منی) شبانه جلوگیری می نماید، مخدر است، به عنوان تب بر و برای درد معده تجویز می‌شود، انواع کرم نواری روده را از بین می‌برد، بادهای روده را تحلیل می‌برد، ترشح شیر را افزایش می دهد، مدر است، مسهل سودا و بلغم غلیظ می‌باشد بدن را گرم می کند، برای استسفا و یرقان مفید است . آشامیدن آن جهت درمان صرع و فالج و جنون و سینان و سایر امراض بارد دماغی مفید است.
طرز استفاده: هر شب موقع خواب یک قاشق چایخوری از آن را در دهان بریزید و بدون آن که دندان روی آن گذاشته شود با آب گرم میل کنید. بمدت یک هفته

سایر موارد استفاده از اسنفد در طب سنتی
1- اگر کسی که مبتلا به سیاتیک است پانزده شب، هر شب 5 تا 7 گرم از آن را بکوبد و بخورد سیاتیک را شفا می دهد.
2- اسفند را با تخم کتان مساوی بکوبید و با عسل مخلوط کنید و هر بار کمی بخورید برای تنگی نفس بسیار مفید است.
3- هر روز به قدر یک قاشق چایخوری از آن را بخیسانید بعد از آب درآورده بخورید. خون را تصفیه می کند، لینت می دهد.
4- هر روز صبح ناشتا یک قاشق چایخوری آن را با مقداری خاکشیر مخلوط کرده و در دهان بریزید و بدون اینکه دندان روی آن گذاشته شود بخورید، سلس البون (بی اختیاری ادرار) را درمان می کند.
5- 450 گرم از آن را با 15 کیلوگرم آب انگور بجوشانید آنقدر که 4/3 آب تبخیر شود و 4/1 باقی بماند و تا یک ماه هر روز یک فنجان از آن را بخورید، برای رفع سردرد مزمن و صرع بسیار مفید است و اگر زنی که یک بار حامله شده و دیگر حامله نمی شود سه روز متوالی از آن بخورد مجددا حامله می‌شود.
6- بخور آن برای تسکین درد دندان نافع است.
تذکر: برای گرم مزاجان مضر است و سردرد و حتی (استفراغ) و دل بهم خوردگی ایجاد می کند و مصلح آن رب میوه های ترش – سکنجبین – سایر ترشی ها می باشند.
مقدار خوراک اسفند از 10 – 5 گرم است و جانشین (بدل) آن از نظر خواص تخم سداب است.